काठमाडौं । सिनामंगल स्थित काठमाडौं मेडिकल कलेज (केएमसी) ले जेष्ठ नागरिकहरूमा देखापर्ने विभिन्न प्रकारका रोगहरूको सहज उपचार गर्न विशेषज्ञ चिकित्सकको व्यवस्थापन सहित जेष्ठ नागरिक उपचार सेवा सुरु गरेको छ । केएमसीले विशेषज्ञसहितको सेवा सुचारु गरेसँगै जेष्ठ नागरिकहरूलाई सहज हुने भएको छ ।

जेष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यप्रति संवेदनशील हुँदै निजी स्तरमा केएमसीमा जेष्ठ नागरिक उपचार सेवा सुरु गरिएको हो । भारतको नयाँदिल्ली स्थित एम्स बाट जेरियाट्रिक मेडिसिन (जेष्ठ नागरिक) मा एमडी गरेका डा. अनन्त अर्यालको नेतृत्वमा केएमसीले सेवा सञ्चालन गरेको हो । विपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानबाट एमबिबिएस गरेका डा. अर्याल यसअघि एकवर्ष नेपाल कोरिया मैत्री अस्पताल भक्तपुरमा जेष्ठ नागरिक रोग विशेषज्ञको रुपमा कार्यरत थिए ।

डा. अर्यालले केएमसीमा आएका ६० वर्ष भन्दा माथिका बिरामीलाई सेवा दिने केएमसीका जेनेरल मेनेजर नारायण दाहालले जानकारी दिए । ‘विश्वका धेरै देशहरूका अस्पतालहरूमा जेष्ठ नागरिकका लागि छुट्टै विशेषज्ञ सेवाको व्यवस्था गरिएको हुन्छ । नेपालमा निजी क्षेत्रबाट पहिलो पटक हामीले जेष्ठ नागरिकहरूको उपचारका लागि विशेषज्ञ सेवा सञ्चालन गरेका हौं ।’ जेनेरल मेनेजर दाहालले भने ।

डा. अर्यालले अल्जाइमर्स/डिमेन्सिया, पार्किन्सन्स, होसमा गडबडीका, मधुमेह, उच्च रक्तचाप, डिप्रेसन, दम जस्ता वृद्धावस्थामा लाग्ने रोगहरूका बारेमा गम्भिर हुन जरुरी रहेको बताए । यी रोगहरू उमेर बढ्दै गएपछि लाग्ने भएकाले सामान्य स्वास्थ्य समस्या हुने बित्तिकै विशेषज्ञ कहाँ जानुपर्ने सुझाव उनको छ ।

‘जसरी हामी बालबालिकाहरूको स्वास्थ्यमा समस्या आउने बित्तिकै अस्पताल लैजान्छौ । वृद्धावस्थाका नागरिकको स्वास्थ्यमा पनि सचेत हुनुपर्छ ।’ उमेर बढेसँगै शरीरमा रोगसँग लड्न सक्ने प्रतिरोधी क्षमता कमजोर हुँदै जाने भएकाले वृद्धावस्थाका नागरिकको स्वास्थ्य सुरक्षामा गम्भिर हुनुपर्ने डा. अर्यालको भनाई छ ।

पछिल्लो समय शहरी व्यस्त जीवनमा जेष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यमा परिवारबाट उल्लेख्य ध्यान दिन नसकेको पाइएको डा. अर्यालको अनुभव छ । खासगरी जेष्ठ नागरिकलाई सामान्य समस्याहरू देखिएपनि ‘बुढ्यौलीले छोयो’ भनेर वास्ता नगर्ने क्रम बढेको छ । तर, कुनैपनि समस्यालाई बेलैमा समाधान गरे त्यसले भविष्यमा जटिल रोग लाग्न रोक्ने डा. अर्यालको भनाई छ । ‘बुढेसकालमा चक्कर लाग्ने, लड्ने समस्याले कमजोर हड्डी भाँच्चिने समस्या हुन सक्छ र त्यसले थला परेर लामो समयसम्म ओछ्यानमा पर्दा वेड सोर (घाउ) हुँदा सर्किएर हुने निमोनिया, रगत जम्नेजस्ता जटिल समस्या उत्पन्न हुन सक्छ । त्यसकारण यस्ता जटिल समस्याहरू आउन नदिन बुढ्यौलीले छोएसँगै विशेषज्ञ चिकित्सकलाई समयसमयमा स्वास्थ्य जाँच गराउनु पर्छ ।’ डा. अर्याल भन्छन् ।

नेपालमा जेरियाट्रिसियन अर्थात (जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य विशेषज्ञ) चिकित्सकहरुको धेरै कमी रहेको छ । हालसम्म केएमसी, विपी प्रतिष्ठान धरान, वीर अस्पताल र राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा गरी ४ जना मात्रै जेरियाट्रिसियन रहेका छन् । केएमसीले तत्कालका लागि यो सेवा ओपीडीमा सुरु गरेको छ । केही समयभित्रै छुट्टै वार्ड बनाएर सञ्चालन गर्ने बताएको छ ।

जेष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य संवेदनशीलता प्रति राज्यको दृष्टिकोण फराकिलो हुनु अपरिहार्य देखिएको छ । सरकारले जेष्ठ नागरिककै लागिभने छुट्टै अस्पताल निर्माण गर्न नसकेतापनि अहिलेका अस्पतालहरूमा पनि जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन गर्ने योजना बनाएर जान सक्छ ।

बिराटनगरको नोबेल शिक्षण अस्पतालका सञ्चालक डा. सुनिल शर्माको प्रवेश गरेसँगै केएमसीको स्वास्थ्य सेवामा उल्लेखनीय सुधार आएको छ । केएमसीका कार्यकारी अध्यक्ष समेत रहेका डा. शर्माले नेपालमै सर्वसुलभ शुल्कमा अन्तराष्ट्रिय स्तरको स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न लागि परेको बताउँदै निकट भविष्यमै सुपरस्पेशियालिटी सेवाहरु थप गरिने बताएका छन् ।